Članak
sep 29
Nazad

VEŠTAČKA INTELIGENCIJA U FUNKCIJI ODRŽIVOG POSLOVANJA

Aleksandra Sekulić

10.55836/PiP_25303A
SAŽETAK /

Digitalizacija i primena veštačke inteligencije postali su sastavni deo poslovnih i proizvodnih procesa privrednih društava. Uporedo sa primenom veštačke inteligencije u poslovanju, razvija se i koncept održivog poslovanja. Na prvi pogled deluje da su ova dva koncepta u suprotnosti jedan sa drugim. Međutim, postoje brojna razmatranja kojima se dokazuje da primena veštačke inteligencije u poslovanju daje pozitivne efekte na razvoj koncepta održivog poslovanja. Između ostalog, postoje shvatanja prema kojima veštačka inteligencija može biti održiva, te njen razvoj može biti usmeren ka ostvarenju ciljeva održivog razvoja. U ovom radu analiziraće se mogući pravci uticaja sve veće primene veštačke inteligencije na postizanje održivosti privrednih društava. Pored toga razmotriće se odnos veštačke inteligencije i održivih praksi kroz analizu postupanja
vodećih IT kompanija. Na samom kraju daće se i osvrt na regulatorna rešenja u pogledu uticaja veštačke inteligencije na održivost privrednih društava.

ČLANAK JE RASPOLOŽIV NA /
Ćirilici  
REFERENCE /
  1. Badghish Saeed, Ali Soomro Yasir, „Artificial Intelligence Adoption by SMEs to Achieve Sustainable Business Performance: Application of Technology–Organization Environment Framework“, Sustainability, No. 5/2024, dostupno na adresi: https://doi.org/10.3390/su16051864, 3. 2025.
  2. Balcıoglu Yavuz Selim, Çelik Ahmet Alkan, Altındag Erkut, „Artificial Intelligence Integration in Sustainable Business Practices: A Text Mining Analysis of USA Firms“, Sustainability, No. 16/2024, dostupno na adresi: https://doi.org/10.3390/su16156334, 10. 4. 2025.
  3. Boqiang Lin, Yitong Zhu, „Does AI elevate corporate ESG performance? A supply chain perspective“, Business Strategy and the Environment, No. 1/2025.
  4. Brusseau James, „AI human impact: toward a model for ethical investing in AI-intensive companies“, Journal of Sustainable Finance & Investment, No. 2/2023.
  5. Waraich Navraj, You can’t spell sustainability without AI, dostupno na adresi: https://www.jus.uio.no/english/research/areas/sustainabilitylaw/blog/ 2025/sustainability-without-ai.html, 20. 3. 2025.
  6. Vasiljević Mirko, „Društvena odgovornost kompanija (od politike, preko prava, do morala)“, Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, br. 1/2013. (Vasiljević Mirko, „Društvena odgovornost kompanija (od politike, preko morala, do prava)“, Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, br. 1/2013)
  7. Vinuesa Ricardo et al., „The role of artificial intelligence in achieving the Sustainable Development Goals“, Nature Communications, Vol. 11/2020.
  8. Daidai Fouad, Tamnine Larbi, Artificial Intelligence and Corporate Governance, dostupno na adresi: https://ceur-ws.org/Vol-3474/paper6.pdf, 7. 2025.
  9. Eroglu Muzafer, Meltem Karatepe Kaya, „Impact of Artificial Intelligence on Corporate Board Diversity Policies and Regulations“, European Business Organization Law Review, Vol. 23, 2022.
  10. Isensee Carmen, Teuteberg Frank, Griese Kai-Michael, „Digital platforms and the SDGs: A socio-eco-technical framework for SMEs based on cross-case analysis“, Corporate Social Responsibility and Environmental Management, No. 1/2025.
  11. Jevremović Petrović Tatjana, „Extraterritoriality effect of the CSDDD on non-EU companies“, InterEULawEast: Journal for the international and european law, economics and market integrations, No. 2/2024.
  12. Lepetić Jelena, „Veštačka inteligencija i upravljanje privrednim društvima“, Veštačka inteligencija: izazovi u poslovnom pravu (urednik Dušan V. Popović), Beograd, 2024. (Lepetić Jelena,
  13. „Veštačka inteligencija i upravljanje privrednim društvima“, Veštačka inteligencija: izazovi u poslovnom pravu (urednik Dušan V. Popović), Beograd, 2024)
  14. Malecki Catherine, Corporate Social Responsibility: Perspectives for Sustainable Corporate Governance, Cheltenham, 2018.
  15. Malecki Catherine, Director’s Fiduciary Duties and the future Corporate Sustainability Due Diligence Directive in the wake of an English case law, dostupno na adresi: https://papers.ssrn.com/sol3/papers. cfm?abstract_id=4593121, 5. 4. 2025.
  16. Mehmood Khalid et al., „Can Platform Leadership Drive Twin Transitions in Greening SMEs? Exploring the Nexus Between AI Infrastructure Flexibility, Information Effects, and Green Sustainable Practices“, Business Ethics, the Environment & Responsibility, dostupno na adre- si: https://doi.org/10.1111/beer.12761, 27. 3. 2025.
  17. Milosavljević Nikola, „Pojedini patentnopravni aspekti primene veštačke inteligencije“, Pravo i privreda, br. 2/2023. (Milosavljević Nikola, „Pojedini patentnopravni aspekti primene veštačke inteligencije“, Pravo i privreda, br. 2/2023)
  18. Milosavljević Nikola, „Pravno regulisanje odgovornosti veštačke inteligencije“, Glasnik prava, br. 2/2023. (Milosavljević Nikola, „Pravno regulisanje odgovornosti veštačke inteligencije“, Glasnik prava, br. 2/2023)
  19. Mitrović Milena, „Dužnosti direktora u održivom korporativnom upravljanju“, Pravo i privreda, br. 3/2023. (Mitrović Milena, „Dužnosti direktora u održivom korporativnom upravljanju“, Pravo i privreda, br. 3/2023)
  20. Mitrović Milena, „Razvoj pravnog okvira EU o nefinansijskom izve- štavanju“, Pravo i privreda, br. 1/2020. (Mitrović Milena, „Razvoj pravnog okvira EU o nefinansijskom izveštavanju“, Pravo i privreda, br. 1/2020)
  21. Mihajlović Borko, „Izveštavanje privrednih društava o održivosti u pravu Evropske unije“, Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima EU (urednik Snežana Soković), Kragujevac, 2024. (Borko Mihajlović, „Izveštavanje privrednih društava o održivosti u pravu Evropske unije“, Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima EU (urednik Snežana Soković), Kragujevac, 2024)
  22. Mihajlović Borko, „Održivo korporativno upravljanje kao uslov dugoročnog razvoja privrednih društava“, Glasnik prava, br. 2/2020. (Mihajlović Borko, „Održivo korporativno upravljanje kao uslov dugoročnog razvoja privrednih društava“, Glasnik prava, br. 2/2020)
  23. Mihajlović Borko, „Cilj poslovanja privrednog društva – samo sticanje dobiti ili još nešto“, Pravo i privreda, br. 4–6/2017. (Mihajlović Borko, „Cilj poslovanja privrednog društva – samo sticanje dobiti ili još nešto?“, Pravo i privreda, br. 4–6/2017)
  24. Petrović Tomić Nataša, „Poslovno pravo i pravo održivog razvoja – između profitabilnosti i etičnosti“, Pravo i privreda, br. 3/2024. (Petrović Tomić Nataša, „Poslovno pravo i pravo održivog razvoja – između profitabilnosti i etičnosti“, Pravo i privreda, br. 3/2024)
  25. Radović Vuk, „Cilj privrednog društva sa osvrtom na aktuelnu pandemiju“, Revija kopaoničke škole prirodnog prava, br. 2/2021. (Radović Vuk, „Cilj privrednog društva sa osvrtom na aktuelnu pandemiju“, Revija kopaoničke škole prirodnog prava, br. 2/2021)
  26. Sekulić Aleksandra, „Uticaj veštačke inteligencije na pravni položaj direktora društva“, Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima EU (urednik Snežana Soković), Kragujevac, 2024. (Sekulić Aleksandra, „Uticaj veštačke inteligencije na pravni položaj direktora društva“, Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima EU (urednik Snežana Soković), Kragujevac, 2024)
  27. Serjević Vanja, „Revizija prava konkurencije u službi održivog razvoja“, Poslovno pravo i izazovi održivog poslovanja (urednik Tatjana Jevremović Petrović), Beograd, 2024. (Serjević Vanja, „Revizija prava konkurencije u službi održivog razvoja“, Poslovno pravo i izazovi održivog poslovanja (urednik Tatjana Jevremović Petrović, Beograd, 2024)
  28. Sipola Juha, Saunila Minna, Ukko Juhani, „Adopting artificial intelligence in sustainable business“, Journal of Cleaner Production, Vol. 426, 2023.
  29. Sjåfjell Beate, „Reforming EU Company Law to Secure the Future of European Business“, European Company and Financial Law Review, No. 2/2021.
  30. Sjåfjell Beate, et al, „Shareholder primacy: the main barrier to sustainable companies“, Company Law and Sustainability: Legal Barriers and Opportunities (editors Beate Sjåfjell, Benjamin J. Richardson) Cambridge, 2015.
  31. Sjåfjell Beate, Mark Taylor, „Clash of Norms: Shareholder Primacy vs. Sustainable Corporate Purpose“, International and Comparative Law Journal, No. 3/2019.
  32. Sjåfjell Beate, Towards a Sustainable European Company Law: A Normative Analysis of the Objectives of EU Law, with the Takeover Directive as a Test Case, Alphen aan den Rijn, 2009.
  33. Spitzeck Heiko, Lins Clarissa, Talking sustainability into boardroom, Sabon, 2019.
  34. Torre Fernanda, Teigland Robin, Engstam Liselotte, „AI Lidership and The Future of Corporate Governance“, The Digital Transformation of Labour, (editors Anthony Larsson, R. Teigland), London, 2019.
  35. Ur Rahman Haseeb et al., „Is it the mere female directors or their attributes that matter for the quality of corporate sustainability disclosures“, Business Strategy and the Environment, No. 2/2023.
  36. Farayola Ajoke Oluwatoyin, Abdul Adekunle Abiola, Blessing Otohan Irabor, Evelyn Chinedu Okeleke, „Innovative Business Models Driven by AI Technologies: A Review“, Computer Science & IT Research Journal, No. 4(2)/2022.
  37. Fröhlich Mareike, Lepetić Jelena, Jevremović Petrović Tatjana, „Gender, Business and the Law“, Gender-Competent Legal Education (editors Dragica Vujadinović, Mareike Fröhlich, Thomas Giegerich), Cham, 2023.
  38. Hacker Philip, Sustainable AI Regulation, dostupno na adresi: https:// papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4467684, 14. 4. 2025.
  39. Hlatshwayo Mthokozisi, The Integration of Artificial Intelligence (AI) Into Business Process, dostupno na adresi: https://www.researchgate.net/ publication/375489528, 19. 7. 2025.
  40. Culinovic-Herc Edita, Navigating the Corporate Sustainability Challenge – Proposal for a Directive on Corporate Sustainability Due Diligence in the EU Regulatory Arena, dostupno na adresi: https://papers.ssrn. com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4421152, 5. 4. 2025.