Članak
sep 29
Nazad

POLOŽAJ INTERESENTA U POSTUPKU KONTROLE KONCENTRACIJA

Dijana Marković-Bajalović

10.55836/PiP_25301A
SAŽETAK /

Postupak kontrole koncentracija je poseban upravni postupak, koji se po pravilu pokreće zahtevom učesnika koncentracije. Podnosioci prijave su u postupku direktne stranke, sa punim procesnim ovlašćenjima. Interes za učešće u postupku mogu imati ciljno društvo i društva povezana sa njim, prodavac udela, konkurenti, kupci ili dobavljači učesnika koncentracije, udruženja potrošača i dr. U pravu konkurencije sporno je da li zainteresovana lica mogu učestvovati u postupku kontrole koncentracija i, ako mogu, kojim procesnim ovlašćenjima raspolažu? U Evropskoj uniji, Uredba Saveta 139/2004 i Uredba Komisije 802/2004 detaljno uređuju status podnosioca prijave koncentracije i zainteresovanih lica. Zainteresovana lica imaju pravo da budu saslušana, a ako im je to pravo Komisija uskratila, pravnu zaštitu ostvaruju podnošenjem tužbe Sudu pravde. Krupna prepreka efektivnom učešću zainteresovanih lica u postupku je ograničena mogućnost pristupa informacijama i podacima kojima Komisija raspolaže.

Srpsko opšte upravno pravo uređuje položaj indirektne stranke – lica koja imaju pravni interes u određenoj upravnoj stvari, dajući joj procesna prava uporediva sa pravima direktne stranke. Zakon o zaštiti konkurencije je bitno ograničio primenu ovog pravila taksativnim nabrajanjem lica koja imaju svojstvo stranke u postupku pred Komisijom za zaštitu konkurencije i lica kojima se to svojstvo odriče. Komisija za zaštitu konkurencije ne primenjuje odredbu Zakona o opštem upravnom postupku o indirektnoj stranci, odbijajući učešće u postupku zainteresovanim licima. Upravni sud potvrdio je ovaj stav Komisije kao ispravan. Restriktivno tumačenje zakonskih normi o strankama u postupku kontrole koncentracija vodi uskraćivanju prava na saslušanje zainteresovanim licima.

U članku se uporednopravnim metodom analizira položaj zainteresovanog lica u postupku kontrole koncentracija u Evropskoj uniji i Republici Srbiji sa ciljem ukazivanja na neusklađenost srpskog postupka kontrole koncentracija sa opšteprihvaćenim pravnim principima i Uredbama Saveta 139/2004 i Komisije 802/2004. Potrebno je unaprediti položaj zainteresovanih lica u postupku kontrole koncentracija, jer njihovo učešće u postupku nije samo sredstvo za zaštitu privatnih interesa, već doprinosi transparentnosti rada organa za zaštitu konkurencije i objektivnosti u odlučivanju.

ČLANAK JE RASPOLOŽIV NA /
Ćirilici  
REFERENCE /
  1. Van Bael Ivo, Due Process in EU Competition Proceedings, Kluwer Law International, 2011.
  2. Wils Wouter, „Procedural Rights and Obligations of Third Parties in Antitrust Investigations and Proceedings by the European Commission“, World Competition, No. 1/2022.
  3. Jones Alison, „The Boundaries of Undertaking in EU Competition Law“,
  4. European Competition Journal, No. 2/2012.
  5. Knezović Biljana, „Pojam i položaj stranke u upravnom i posebnom postupku u domaćem zakonodavstvu u odnosu na EU“, Zbornik radova Pravnog fakulteta Sveučilišta u Mostaru, br. XXIX, 2021.
  6. Kozak Margolzata, Mainardi Jacek, „Rights of Complainants before the European Commission – a Critical Analysis“, Journal of European Competition Law & Practice, No. 3/2023.
  7. Krbek Ivo, Pravo jugoslovenske javne uprave III knjiga: „Funkcioniranje i upravni spor“, Zagreb, 1962.
  8. Krbek Ivo, Stranka u upravnom postupku, Zagreb, 1928.
  9. Lilić Stevan, Upravno pravo – Upravno procesno pravo, Beograd, 2013. (Lilić Stevan, Upravno pravo – Upravno procesno pravo, Beograd, 2013)
  10. Milkov Dragan, „Položaj stranke u upravnom postupku“, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, br. 3/2005. (Milkov Dragan, „Položaj stranke u upravnom postupku“, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, br. 3/2005)
  11. Ofak Lana, „Ograničavanje položaja stranke u posebnim upravnim postupcima“, Hrvatska i komparativna javna uprava: časopis za teoriju i praksu javne uprave, Vol. 14, No. 2014.
  12. Rađenović Mirjana, „Zainteresovano lice kao stranka u upravnom postupku“, Godišnjak Pravnog fakulteta Univerziteta u Banja Luci, 2019. (Rađenović Mirjana, „Zainteresovano lice kao stranka u upravnom postupku“, Godišnjak Pravnog fakulteta Univerziteta u Banja Luci, 2019)
  13. Tomić Zoran, Opšte upravno pravo, Beograd, 2011. (Tomić Zoran, Opšte upravno pravo, Beograd, 2011)
  14. Tomić Zoran, „Pojam stranke u srpskom upravnom pravu“, Pravna riječ, br. 35/2013. (Tomić Zoran, „Pojam stranke u srpskom upravnom pravu“, Pravna riječ, br. 35/2013)
  15. Tomić Zoran, „„Priroda stvari“ i domet upravnog spora“, Strani pravni život, br. 1/2023. (Tomić Zoran, „„Priroda stvari“ i domet upravnog spora“, Strani pravni život, br. 1/2023)
  16. Flattery Jaime, „Balancing Efficiency and Justice in EU Competition Law: Elements of Procedural Fairness and their Impact on the Right to a Fair Hearing“, The Competition Law Review, No. 1/2010.
  17. Cucić Vuk, Postupak zaštite konkurencije u Srbiji, Beograd, 2024. (Cucić Vuk, Postupak zaštite konkurencije u Srbiji, Beograd, 2024)